Uregulowanie zjawiska najmu krótkoterminowego wywołuje spore emocje i skrajnie różne oceny. Na razie wokół tej działalności panuje chaos prawny. O uporządkowanie tej rosnącej sfery działalności upominają się organizacje miejskie. Na wtorek 14-go Miasto Jest Nasze organizuje pod Sejmem protest przeciwko brakom regulacyjnym. Duże atrakcyjne turystycznie miasta, zwłaszcza w atrakcyjnych dzielnicach już odczuwają skutki rozrastania się tego zjawiska. Obowiązki nakładają też regulacje europejskie – rozporządzenie unijne zobowiązuje wszystkie państwa członkowskie do wdrożenia krajowego systemu rejestracji lokali oferowanych na najem krótkoterminowy.
Tymczasem prace nad rządowym projektem ustawy trwają już drugi rok. Pierwotnie miał być gotowy w pierwszym kwartale ubiegłego roku. Zapytaliśmy, na jakim etapie są prace i kiedy znajdzie się w Sejmie.
Rządowy projekt wciąż bez decyzji i z dużym opóźnieniem
– Projekt jest obecnie rozpatrywany przez Komitet do Spraw Unii Europejskiej w ramach rządowego procesu legislacyjnego. Po przyjęciu projektu przez Radę Ministrów nastąpi przekazanie projektu do rozpatrzenia przez Sejm RP. Centralny rejestr zacznie obowiązywać, gdy zacznie obowiązywać ustawa – odpowiada Interii biuro prasowe Ministerstwa Sportu i Turystyki.
Ze swoim projektem poselskim wyszła koalicyjna partia Polska 2050 i jest on wpisany do rozpatrzenia już na najbliższym, rozpoczynającym się we wtorek, przyszłotygodniowym posiedzeniu Sejmu. Dzień wcześniej jego autorzy organizują spotkanie w sprawie tego projektu, na które zaproszono ekspertów w tym temacie.
Poselski projekt Polski 2050 w Sejmie
“Nasz projekt ma na celu uporządkowanie tej formy najmu, która – mimo niewątpliwych korzyści dla turystów i wynajmujących – coraz częściej staje się wyzwaniem dla stałych mieszkańców, szczególnie w centrach miast i obszarach o dużym natężeniu ruchu turystycznego. Proponowane przez nas rozwiązania obejmują m.in. wprowadzenie jasnej definicji najmu krótkoterminowego, stworzenie rejestru lokali wykorzystywanych do tego celu, a także umożliwienie mieszkańcom decydowania, czy tego typu działalność będzie prowadzona w ich sąsiedztwie” – napisano w zaproszeniu podpisanym przez Katarzynę Pełczyńską-Nałęcz i posła Kamila Wnuka.
Poselski projekt, mocno poprawiony w stosunku do pierwotnego i ma długą listę autopoprawek.
“Pierwotna treść projektu poselskiego zakładała, że równocześnie będą trwały prace nad rządowym projektem regulującym kwestie gromadzenia i udostępniania danych dotyczących usług krótkoterminowego najmu zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE). W myśl jego postanowień rozporządzenie stosuje się od 20 maja 2026 r. W wielu państwach UE, w tym Danii, Estonii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Litwie, Niemczech, we Włoszech, wprowadzono już obowiązek rejestracji lokali przeznaczonych na najem krótkoterminowy, regulując w ten sposób nadmierny ruch turystyczny, reagując na niedobór mieszkań na najem długoterminowy czy zapobiegając przypadkom wyludnień dzielnic położonych w śródmieściu. Według aktualnego stanu prawnego rozporządzenie unijne nie doczekało się uszczegółowionych rozwiązań w polskim porządku prawnym, co wymaga uzupełnienia projektu o normy prawne zapewniające wdrożenie systemu rejestracji zharmonizowanego w ramach rynku wewnętrznego” – napisano w uzasadnieniu autopoprawek do projektu. Jest jednak tam sporo zmian i poprawek o charakterze legislacyjnym i definicyjnym. .
Kontrowersje wokół zgody wspólnot mieszkaniowych na najem krótkoterminowy
Projekt poselski zakłada stworzenie Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych, który ma być jawny i publiczny. Ma zostać stworzony pojedynczy cyfrowy punkt dostępu służący do elektronicznego przekazywania danych między platformami internetowymi pośredniczącymi w najmie krótkoterminowym a organami administracyjnymi. Ma go prowadzić resort odpowiedzialny za turystykę (czyli obecnie MSiT).
Konieczne będzie złożenie wniosku o wpis do wykazu, a wójt, burmistrz lub prezydent miasta może wykreślić z wykazu lokal – w drodze decyzji – w przypadku wystąpienia co najmniej trzech przypadków udokumentowanych naruszeń porządku, bezpieczeństwa. Z wnioskiem o wykreślenie z wykazu może wystąpić zarząd wspólnoty mieszkaniowej albo zarząd spółdzielni mieszkaniowej, w skład której wchodzi lokal, w którym prowadzony jest najem krótkoterminowy.
Za prowadzenie działalności polegającej na świadczeniu najmu krótkoterminowego bez wpisu lokalu do wykazu albo po jego zawieszeniu przewidziana jest kara do 50 tys. zł.
Kontrowersje i skrajnie różne opinie dotyczą wpisania konieczności uzyskania zgody wspólnoty mieszkaniowej na tę konkretną działalność.
Projekt poselski wyróżnia dwa rodzaje najmu krótkoterminowego – jeden świadczony przez osoby w lokalu, który jest dla nich miejscem stałego pobytu, oraz drugi świadczony poza miejscem stałego pobytu wynajmującego. Udostępnianie lokalu w obu przypadkach obwarowane jest wpisaniem do wykazu prowadzonej przez wójta, burmistrza lub prezydenta. Różnica związana jest z koniecznością uzyskiwania zgody wspólnoty mieszkaniowej/spółdzielni mieszkaniowej na najem oraz limitem czasu. Najem w miejscu stałego pobytu wynajmującego nie wymaga zgody wspólnoty mieszkaniowej/spółdzielni, ale jest ograniczony do trzech miesięcy w ciągu roku kalendarzowego.
Wspólnota mieszkaniowa lub spółdzielnia mieszkaniowa będzie mogła odmówić zgody, jeśli wykonywanie najmu krótkoterminowego pozostawałoby w sprzeczności z wymaganiami sanitarnymi, naruszałoby porządek lub bezpieczeństwo. Przewidziano tryb zaskarżenia takiej uchwały przez wynajmującego, co stanowi narzędzie kontroli sądowej. Jego autorzy przekonują, że rozwiązanie zapewnia równowagę między ochroną własności jego właściciela a prawem do niezakłóconego korzystania ze swojej nieruchomości przez drugiego właściciela.
Co ciekawe, od ubiegłego roku wymóg uzyskania zgody wspólnoty mieszkaniowej wprowadziła Hiszpania, w której skala najmu mieszkań przyjeżdżającym turystom jest bardzo duża. Właściciel nie może prowadzić wynajmu turystycznego w Hiszpanii, jeśli wcześniej nie uzyska zgody wspólnoty mieszkaniowej większością 3/5 – bez tego działalność jest zakazana. Przy czym zmiana nie unieważnia działalności prowadzonej legalnie przed wejściem nowych przepisów, o ile właściciel posiadał licencję i podlegał regionalnym przepisom turystycznym.
Monika Krześniak-Sajewicz
